Czym są opakowania kompostowalne i jak działają?

Opakowania kompostowalne to prawdziwa rewolucja w branży opakowaniowej. Są zrobione z surowców pochodzenia naturalnego, dzięki czemu szybko ulegają rozkładowi i nie zanieczyszczają środowiska naturalnego. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jak powstają takie opakowania oraz gdzie można je wykorzystać.

Opakowania kompostowalne – co to jest?

Opakowania kompostowalne są wykonane z materiałów organicznych, które po zużyciu rozkładają się na biomasę, wodę i dwutlenek węgla, nie pozostawiając po sobie toksycznych odpadów ani mikroplastiku. Jest to proces, który wiernie naśladuje naturalny cykl przyrody. Dzięki temu opakowania kompostowalne mogą być z powodzeniem wykorzystywane jako element gospodarki o obiegu zamkniętym.

Głównym celem ich wprowadzenia na rynek jest:

• Zmniejszenie ilości odpadów – po odpowiednim przetworzeniu mogą zostać ponownie wykorzystane w naturalnym obiegu, zamiast trafiać na składowiska.
• Ograniczenie wykorzystania tradycyjnych tworzyw sztucznych – stanowią dobrą alternatywę dla opakowań plastikowych produkowanych z surowców kopalnych, które mogą rozkładać się przez setki lat, stopniowo rozpadając się na mikroplastik, który pozostaje w środowisku.
• Zamknięcie naturalnego obiegu węgla – po zakończeniu użytkowania materiał może zostać przekształcony w kompost, który wzbogaca glebę i wspiera rozwój kolejnych roślin.
• Bezpieczeństwo dla środowiska – prawidłowo wykonane opakowania kompostowalne są całkowicie bezpieczne dla gleby i organizmów żywych.

Jak powstają opakowania kompostowalne?

Opakowania kompostowalne powstają głównie z surowców odnawialnych pochodzenia roślinnego, takich jak kukurydza, trzcina cukrowa, ziemniaki, celuloza drzewna, algi morskie oraz niektóre odpady rolnicze.

Z tych materiałów pozyskuje się naturalne składniki, w tym przede wszystkim skrobię, celulozę i cukry, które następnie są wykorzystywane do produkcji biopolimerów, czyli tworzyw o właściwościach podobnych do tradycyjnego plastiku, ale przystosowanych do kompostowania.

Proces produkcji opakowań kompostowalnych przebiega w kilku etapach:

1. Pozyskanie i przygotowanie surowca – produkcja rozpoczyna się od zebrania biomasy roślinnej, która jest oczyszczana i poddawana obróbce.
2. Ekstrakcja i fermentacja składników roślinnych – skrobia jest rozkładana na prostsze cukry, które stanowią pożywkę dla specjalnie dobranych mikroorganizmów. W procesie fermentacji bakterie przekształcają cukry w kwas mlekowy.
3. Tworzenie biopolimeru – na tym etapie kwas mlekowy poddawany jest procesowi polimeryzacji, w wyniku którego powstaje biodegradowalny materiał.
4. Przetwarzanie materiału na granulat lub półprodukt – gotowy biopolimer jest przekształcany w granulat, który można wykorzystać w standardowych procesach produkcyjnych. W przypadku opakowań celulozowych materiał trafia do dalszej obróbki bez konieczności tworzenia polimeru.
5. Formowanie gotowych opakowań – granulat lub masa roślinna są formowane za pomocą metod takich jak wytłaczanie, termoformowanie lub formowanie wtryskowe.

Rodzaje opakowań kompostowalnych – przegląd dostępnych rozwiązań

Opakowania kompostowalne mogą zastępować tradycyjne produkty wykorzystywane w gastronomii, branży kosmetycznej, spożywczej, handlowej, farmaceutycznej, logistycznej lub e-commerce.

Najczęściej spotykane rozwiązania to:

• Pojemniki i pudełka kompostowalne – z włókien roślinnych, pulpy celulozowej lub biotworzyw, idealne do pakowania żywności, dań na wynos, a także produktów garmażeryjnych.
• Folie i woreczki kompostowalne – produkowane np. z PLA, skrobi roślinnej lub innych biopolimerów. Są używane do pakowania produktów spożywczych, pieczywa, warzyw, owoców oraz innych artykułów wymagających lekkiego i elastycznego zabezpieczenia.
• Tacki i opakowania cateringowe – często powstają z pulpy celulozowej lub włókien roślinnych, są popularne w branży gastronomicznej oraz przy sprzedaży gotowych posiłków.
• Opakowania ochronne i wypełniacze – ze skrobi kukurydzianej, celulozy lub biopolimerów. Zastępują tradycyjne tworzywa sztuczne wykorzystywane do ochrony przesyłek.

Dwa rodzaje kompostowalności

Pod tym względem opakowania kompostowalne można podzielić na dwie główne grupy.

1. Opakowania kompostowalne w warunkach przemysłowych (Industrial Compostable)

Są przeznaczone do rozkładu w profesjonalnych kompostowniach w kontrolowanych warunkach. Wyższa temperatura, odpowiednia wilgotność i obecność mikroorganizmów przyspiesza proces rozkładu. Opakowania po zużyciu mogą trafiać do systemu zagospodarowania odpadów BIO. Zwykle posiadają takie oznaczenia jak OK Compost INDUSTRIAL lub Seedling.

2. Opakowania kompostowalne w warunkach domowych (Home Compostable)

Są przystosowane do rozkładu w przydomowym kompostowniku. Proces ten przebiega wolniej i wymaga odpowiednich warunków, takich jak właściwa wilgotność, dostęp tlenu oraz aktywność mikroorganizmów. Takie opakowania posiadają oznaczenie OK Compost HOME.

Różnice między opakowaniem kompostowalnym a biodegradowalnym

Materiał biodegradowalny to taki, który pod wpływem działania mikroorganizmów może ulec naturalnemu rozkładowi na prostsze związki, takie jak woda, dwutlenek węgla i biomasa. Nie określa to jednak dokładnie, w jakim czasie proces nastąpi, w jakich warunkach będzie przebiegał ani czy pozostałości po rozkładzie będą bezpieczne dla środowiska.

Z kolei opakowania kompostowalne oprócz zdolności do rozkładu muszą spełniać rygorystyczne normy prawne, w tym EN 13432. Dotyczy ona opakowań, które:

• ulegają rozpadowi w określonym czasie – często przyjmuje się okres do około 90 dni dla rozpadu materiału,
• przekształcają się w naturalne składniki, takie jak biomasa, woda i dwutlenek węgla, bez pozostawiania trwałych fragmentów tworzywa,
• są bezpieczne dla środowiska – powstały kompost nie może negatywnie wpływać na rozwój roślin ani jakość gleby,
• nie zawierają szkodliwych substancji, np. metali ciężkich w ilościach przekraczających dopuszczalne normy.

Jeśli szukasz opakowań wykonanych z materiałów przyjaznych środowisku, zapoznaj się z naszą autorską serią opakowań Bio Gabo. W ofercie znajdziesz wysokiej jakości produkty dostosowane do potrzeb firm poszukujących alternatywy dla tradycyjnych tworzyw sztucznych.

FAQ

Czy każde opakowanie kompostowalne można wrzucać do kompostownika?

Nie każde opakowanie kompostowalne nadaje się do kompostowania domowego. Zanim wrzucisz materiał do kompostownika, sprawdź oznaczenia na etykiecie. Symbol OK Compost HOME oznacza, że opakowanie może ulec rozkładowi w warunkach domowych, natomiast produkty z symbolem OK Compost INDUSTRIAL wymagają kompostowania przemysłowego.

Dlaczego warto stosować opakowania kompostowalne?

Opakowania kompostowalne pozwalają ograniczyć wykorzystanie tradycyjnych tworzyw sztucznych i zmniejszyć ilość odpadów, dzięki czemu można zmniejszyć wpływ działalności człowieka na środowisko naturalne.

Czy opakowania kompostowalne są tak samo trwałe, jak tradycyjne plastikowe opakowania?

Tak, wiele opakowań kompostowalnych charakteryzuje się podobną wytrzymałością, jak klasyczne tworzywa sztuczne. Ich odporność na wilgoć, uszkodzenia czy temperaturę zależy jednak od zastosowanego materiału i przeznaczenia konkretnego produktu.